Rota Adı :

Çermik Merkez Kültür Gezi Rotası

Tahmini Yürüyüş Süresi (Saat)  :

1

Rotanın Yürüyüşe Uygun Tarih Aralıkları :

Bu rota, yaz-kış her mevsimde uygundur ve kültür rotası olarak değerlendirilebilir. Trekking rotalarının başlangıç veya sonunda, şehir merkezini misafirlere gezdirmek için hazırlanmıştır. Çermik Kalesi çıkışı, bir trekking rotasıdır.

Toplam Yürüyüş Mesafesi (km) :

4.2 km

Zorluk Derecesi :

Kolay

Yükseklik Profili  :

Başlangıç (mt.) : 675
Max. (mt.) : 742
Bitiş (mt.) : 695
Eğim %    : 9.3 – 7.7

Başlangıç / Bitiş Noktası Koordinatları :

N38° 08.145′ E39° 27.100′ / N38° 08.167′ E39° 26.724′

Rota Başlangıcına Yakın Yerleşim Yeri ve Varsa Yerelde Kullanılan Adı :

ÇERMİK MERKEZ

Rota Bitişine Yakın Yerleşim Yeri ve Varsa Yerelde Kullanılan Adı :

ÇERMİK MERKEZ – ÇERMİK HAMAMI

Nasıl Gidilir? (Başlangıç Noktası) Açıklama, Yol Tarifi, Köy Adı vb. Giriniz) :

Diyarbakır Ergani, Çermik tabelası takip edilerek Çermik merkeze varılır.

Araç Yolu Hangi Araç Tiplerine Uygundur? :

Tüm araçlara uygundur.

İletişim Olanağı :

Telefon her yerde çekmektedir.

Market-Restoran Var mı? :

Yeşil Vadi Piknik Alanı & Çay Bahçesi
Cebrail Dinçer- 0539 269 5876
–
Duran Aile Çay Bahçesi – Sinek Şelalesi
Mehmet Duran-0538 961 0621 – 0542 485 4575
–
Sinek Şelalesi Restoran Kafe
Nebi Karamehmetoğlu- 0532 7065962
–
Mit-Hat Usta- Çermik Merkez
Hamza Aydoğdu
0412 4612688 – 0412 4619288 – 0532 1581021
–
Mem Et Usta Çermik Cafe & Restoran
Fatih Sultan Mehmet Cd, Kazancı Tepe Sk. 61/A, 21600 Çermik/Diyarbakır
0532 2449202
–
Yeşilçam Teras Cafe
Tepe, Kaplıca Caddesi Yakamoz Sokak No 4, 21600 Çermik/Diyarbakır
0412 4612681
–
Çermik merkezde market vardır.

Bisiklet Tamircisi, Benzin İstasyonu, Lastik Tamircisi, Traktör veya Çekici Var mı? :

Jetpet
0532 334 8778
Tepe, Çermik Ergani Yolu, 21600 Çermik / Diyarbakır
–
Petrol Ofisi (Çukur Mah.)
0412 461 41 41
Çukur Mahallesi, Diyarbakır Caddesi No:120, 21600 Çermik / Diyarbakır
–
Furkan Petrol
+90 553 983 1577
Çukur, İstiklal Cd. No:29, 21600 Çermik / Diyarbakır
–
Yaman Gaz
Tepe, Diyarbakır Caddesi No:567, 21600 Çermik / Diyarbakır
–
Kaya Petrol Aygaz Kadoil
+90 506 054 9498
Kalecik Mh Mahro Küme Evleri, Siverek Yolu No:2, 21600 Çermik / Diyarbakır
–
İpragaz
Akkoyunlu, 21600 Çermik / Diyarbakır
–
Emrah Petrol (Emrah Üçkardeş Emrah Petrol)
0536 458 4488
Ergani Yolu 6. Km, Çermik / Diyarbakır

Diyarbakır Yöresel Yemekleri :

Hayva Yaknhi (Ayva Yahnisi), Meftune, Çiğ Köfte (Hum Küfte/Bellöh), Kuyruklu Çorba (Boçov Abur/Şılabur/Habenisk), Hilorik Aşı, Ciğer Dolması (Mıcogoc Ciğer), Dolma (Mıcug), Karnıyarık (Belibağlı), Muftul (Düzme/Maldum), Eşbabiyeli Helva (Eşpabyayov/Zerdali Kurusu Helvası), Zıngılig, Gülbeşeker (Gül Macunu), Khapama (Kış Kabağı Kapaması), Kenger Meftunesi, Tel Tel Havla Bulgur Pidesi (Kalilgog), Çortan Aşı (Kurut Aşı/Çortançaş/Gebol/Gabula), Aluceli Sarma (Erikli Sarma), Şiş Kebap, Lüle Kebap, Ciğer Kebabı, Çiğ Köfte, Kaymak Helvası, Porig Karıncık/Kibe/Mumbar), Hasse (Lohusa Tatlısı), Ekşili Ispanak Çorbesı (Şıllabur), Un Aşı (Aluri Caş), Pokhint Helvası, Zahter, Nohutlu Köfte (Siserov Küfte), Topik, Uskure Kebabı, Globi Tatlısı

Coğrafi İşaret Tescilli Ürünler: Simindirik Çorbası, Meyir Çorbası, Lebenisi, Kulak Çorbası, Kürt Mustafa Çorbası, Habenisk Çorbası, Gendüme Aşı, İncaz Hoşafı, Nardan Aşı, Mastava Aşı Yemeği, Kabak Meftunesi, İçli Köftesi, Kuru Dolması, Diyarbakır Kenger Boranisi, Şehriyesi, Tirit Yemeği, Tavuk Eşkenesi, Diyarbakır Erikli Yaz Türlüsü, Babaganuç, Üsküre Kebabı, Tas Kebabı, Ayvalı Köfte, Hırçikli Meftunesi, Et Eşkenesi Yemeği, Ekşili Dolması, Patlıcan Meftunesi, Diyarbakır Kaburga Dolması, Dalak Dolması, Ayvalı Kavurma, Gebol Yemeği, Hedik Yemeği, Duvaklı Pilav, Pencegoşt Pilavı, Diyarbakır Kengerli Bulgur Pilavı, Diyarbakır Patlıcanlı Kazan Kebabı, Diyarbakır Perdeli Ciğer Kebabı, Ciğer Kebabı, Kemikli Kebabı, Şırdanlı Bastırma, Kibe Mumbar, Cimili Tatlısı, Burma Kadayıfı, Armut Tatlısı, Badem Ezmesi, Lebzüniyesi, Örgü Peyniri, Boğazkere Üzümü, Karacadağ Pirinci, Karpuzu, Çermik Biberi, Kenger Meftunesi, Paşa Lavaşı, Hıllorik Aşı, Lepik Köftesi, Bakla Meftunesi, Kağırdaklı Ekmek, Ayva Dizmesi.

En Yakın Sağlık Kuruluşu  :

Çermik İlçe Devlet Hastanesi
Tepe Mahallesi Diyarbakır Caddesi No:128 Çermik/ Diyarbakır
0 412 461 35 01
–
Çüngüş İlçe Devlet Hastanesi
Karşıyaka, Çermik Caddesi No :56, 21870 Çüngüş/Diyarbakır
(0412) 541 21 23
–
Siverek Devlet Hastanesi
Karakoyun, Şanlıurfa- Diyarbakır Yolu 8. Km, 63600 Siverek/Şanlıurfa
(0414) 552 12 46

Yılan ve Böcek Sokmalarında Müdahale Edebilecek En Yakın Sağlık Kuruluşu :

Diyarbakır Dicle Üniversitesi Hastanesi
Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastaneleri Başhekimliği, Kampüs, Sur, Diyarbakır, Türkiye 21280
0412 2488001
(Yılan sokmalarında tek gidilecek hastanedir. Diğer hastaneler bakmamaktadır.)

Konaklama Seçenekleri :

Kaplıca Turistik Otel
Tepe, Melekler Sokak. No:11, 21600 Çermik/Diyarbakır
0412 4612323
–
Yeşilçam Otel
Tepe Mahallesi kaplıca caddesi D:no 10 B, 21600 Çermik
0412 461 26 81
–
Çermik Melike Belkıs Kaplıcaları
Tepe, 21600 Çermik/Diyarbakır
–
Gıran Park Termal Otel
Tepe Kaplıca Caddesi Tepe Mahallesi No:24, 21600 Çermik/Diyarbakır
0412 4612100

Yerel Şenlik, Geleneksel Etkinlikler Hakkında Bilgi ve Tarihleri :

Bağ Bozumu Festivali (15 Eylül), Endemik Çermik Biberi / Pestil ve Cevizli Sucuk Yapımı (Eylül 15 civarı)

13 Ocak’ı 14 Ocak’a bağlayan gece Kürt geleneklerinde “Yeni Yıl kutlaması” (Serê Salê) yapılmaktadır. “Serê salê binê malê, Xwedê zarkî bide vê malê” sözü ile bu çocuklar kapı kapı dolaşırlar. Bu cümlenin Türkçe çevirisi ise “Yılbaşı, yılsonu Allah bu eve bir çocuk nasip etsin” anlamına gelir. Kısa skeçler şeklinde çocuklar tüm evleri dolaştıktan sonra gezdikleri her evden bir miktar para, yiyecek, giyecek artık ne varsa alıp nasiplenmeye çalışırlar

Su Kaynağı  :

İlçe merkezidir.

Fotoğraf Çekim Noktaları  :

Evet

Önemli Ara Durak İsimleri :

Beyler Sarayı, Kale, Gelincik Dağı, Sinek ve Seyhan Çayı, Haburman Köprüsü, Ulu Cami, Çarşı Camii, Hamamı Müzesi, Hanbaşı Camii, Melike Belkıs Kaplıcaları, Sinagog gezilecektir.

Dinlenme Noktaları  :

Haburman Köprüsü yakınında çay bahçeleri, tatlıcılar bulunmaktadır.

Acil Durum Çıkış Noktası Var mı?  :

Evet

Rota Hakkında Kısa Özet :

Bu rapor, Çermik’e bağlı rotalarda yürüyüş yapılacağı zaman, Çermik merkezdeki kültür envanterlerin gezilebilmesi için hazırlanmıştır. GPS verisi mevcuttur. Doğa yürüyüşü yanında, doğa gezileri ve kültür turları için kullanılması önerilir.

Fauna Bilgisi :

Yaban domuzu, kurt, çakal, ayı, tilki, benekli pars, sansar, dağ keçisi, tavşan, sincap, kartal, şahin, akbaba, atmaca, leylek, kırlangıç, karga, saksağan, baykuş, çavuş kuşu, sığırcık, karatavuk, turna, çulluk, arı kuşu, ağaçkakan ve sarı asma bunların başında gelir.

Flora Bilgisi :

Dicle Koruğu (Rosularia blepharophylla)

Rotaya Yakın Köyde Yaşayan Yemek- Acil Durum veya İhtiyaç Halinde Aranacak Kişi Bilgisi :

Acil Durumda Arayabileceğiniz Kişiler

İsmail CAN-0505 6133653
Serdar ÖZDEMİR-0535 4237767
Faruk Yıldız-0545 7224504
Osman Demir-0536 3623812
Murat Akdağ-0542 7212108

Yerel Rehber, Yöresel Ürünler ve Diğer İhtiyaçlarınız için Arayabileceğiniz Kişiler

İsmail CAN- 0505 6133653
Yerel lider Çüngüş’te yasayan İsmail Can, yerel rehber ve bölgedeki problem çözücü, yemek ve organizasyon hazırlığı, Çüngüş tekne turu planlama, Ürün satın alma konularında yardımcı olabilir. Tekne Turu için kendi botu vardır 3-4 kişi binebilir.
–
Serdar ÖZDEMİR 0535 4237767
Çüngüş’te yaşamaktadır. Çüngüş ve Çermik ilçelerinde Yerel rehberlik yapabilir.
Çüngüş’te kendi ihtiyacı fazlası tarhana, kuru çökelek, tereyağı, peynir, elma kurusu, kayısı kurusu, dut kurusu, erik kurusu, sumak, ceviz, pestil olduğunda satış yapabilir.
–
Mehmet ÖZDEMİR- 0536 9374681
Çüngüş ve Çermik’te olan rotalara gruplar geldiğinde çay, kahve, gözleme (katmer) yapabilir, ayrıca köy ürünleri temin etmek isteyenler arayabilir. Bireysel binek aracı ile size yardımcı olabilir.
–
Mustafa Karabulut- 0535 457 18 83
Saray Hamamı Müzesi: Şu an Etnografya müzesi olarak kullanılmaktadır. Müzede Mustafa Karabulut görev alır. Gitmeden önce telefon edilmesi tavsiye edilir. Fotograf sanatçısıdır.
–
Osman Demir 0536 362 38 12
Eskibağ köyünde yaşamaktadır. Fıstık üreticisi ve satıcısı, Çay kahve ve yemek hazırlayabilir. İkramlık sunabilir. Yardım severdir. Bölgeyi çok iyi biliyor. Acil durumda aranabilir. Fıstık, badem, dut,pestil, v.b yetiştiriyor. İhtiyaç fazlasını satabilir. Gelincik Dağı ve çevresini çok iyi bilir.
–
Cahit AKGÜN-0536 3613468
Kalaç Köyü Muhtarıdır. Acil durumlarda aranabilir.
–
Murat Akdağ
0542 7212108
Kalaç köyünde yaşamaktadır. Bölgeyi çok iyi bilir. Yerel rehberlik yapabilir. Acil durumda aranabilir. Yemek ve ikramlık hazırlayabilir. Peynir üretimi yapar. İhtiyaç fazlası ev yapımı peynir buradan satın alınanbilir.
–
Metin DEMİR-0533 6567521
Kendi ürettiği ihtiyacı fazlası çam fıstığı, peynir ve bal vb yöresel ürünleri olduğunda satış yapabilir.
–
Faruk Yıldız-0545 7224504
Yerel Lider Köyde yaşayan çay ikramlık, yerel rehberlik, acil durumlarda aranabilir.
–
Hıdır Yıldız–0532 4761755
Yabanardı Köyü Muhtarıdır. Traktör için yardımcı olacaktır. Şelaleyi gezdirek gençleri ayarlayabilir.

Tur Aracı Hizmeti Alabileceğiniz Kişi Listesi

Diyarbakır’da çok sayıda Tur aracı hizmeti verebilecek TÜRSAB üyesi seyahat acentesi bulunmaktadır. Lütfen onları da değerlendiriniz.
–
1. Burhan Ay – 0530 656 73 54 / Ramazan Ay – 0535 463 81 92
Diyarbakır merkezde bulunan araç şirketidir. Turizme uygun belgeli çok sayıda araçları vardır. Tur araçları buradan temin edilebilir.
2013-17-18 Model araçları vardır. Turizm belgeli (Turizm paketi) araçlar oldukları için, turlarda kullanılabilir araçlardır. 10 tane araçları vardır.
16’lık + 1 Geniş valiz, D2 Belgeli, 2013 model
19 + 1 Geniş valiz, D2 Belgeli, 2013 model (Sprinter, Çift Klimalı, Extra uzun)
–
2.Cesur CEBE
0541 3630721
Yolbulan köyünde yaşamaktadır. Diyarbakır’ın tamamı olmak üzere, Çevre iller dahil çalışabilir.
16+1 Mercedes Sprinter 2015 model minübüs D2 ve turizm belgelidir.
2 tane aracı vardır.
Çevre iller ve ilçeler dahil olmak üzere tur aracı hizmeti verebilir.

Sadece Kendi Bölgesini Yürütecek ve Diyarbakır Kral Yolu’nun Tüm Rotalarını Yürütebilecek Yerel Liderler :

Sadece Kendi Bölgesinde Yerel Liderlik Yapabilecek Kişiler

İsmail CAN 0505 6133653 -Çüngüş ve Çermik İlçelerinde yerel liderlik yapabilir.
Serdar ÖZDEMİR 0535 4237767 -Çüngüş ve Çermik İlçelerinde yerel liderlik yapabilir.
Murat Akdağ 0542 7212108 – Kalaç ve Eskibağlar, Gelincik Dağı bölgesinde yerel liderlik yapabilir.
Faruk Yıldız 0545 7224504 – Yabanardı-Şeyhandede bölgesinde yerel liderlik yapabilir.

Tüm Diyarbakır Kral Yolu’nda Yerel Liderlik Yapabilecek Kişiler

Mehmet Şirin Zengin 0539 2340043 (Doğa yürüyüş liderliği yanında drone çekimi ve fotograf çekimi yapar.)
Hacı Cebe 0505 3136614 (Fotograf Gezileri)
Yeliz Çuban 0505 2527246
Kadri Sancar 0532 7653396
Ömer Gündoğan 0536 8456507
Ali Alioğlu 0532 2957730 (Doğa yürüyüş liderliği yanında bisiklet turu liderliği yapar)
Muhammed Can Mavlay 0545 8845408
Ömer Çiğciğhan 0534 0509098

Rotanın Tarihi Turistik Değeri  :

Tarihin izinde ilerlerken, yerel lezzetlerin tadına bakabileceğiniz, tarihi yapıları fotoğraflayabileceğiniz ve kaplıca keyfi yapabileceğiniz keyifli bir şehir merkezi gezisidir.

Rota İçin Önemli Tüyolar (Yanında Götürülecekler, Riskler vb.) :

Rahat kıyafetler giyilmesi önerilir. Kaleye çıkarken yol yoktur, patikadan çıkılmaktadır. Altı tırtıklı bot giyilmesi tavsiye edilir.

Karma Rota Görüşleri :

Bu rapor, Çermik’e bağlı rotalarda yürüyüş yapılacağı zaman, Çermik merkezdeki kültür envanterlerin gezilebilmesi için hazırlanmıştır. GPS verisi mevcuttur. Doğa gezileri ve kültür turları için kullanılması önerilir.

Genel Bilgiler :

Çermik Beyler Sarayı: Saray, özel mülk olarak kullanılmaktadır. Hâlâ ayakta olup, yer yer tamir yapılmıştır. Dışarıdan fotoğraflanabilir.
Çermik Kalesi: Patika belli belirsizdir. İki noktada dik çıkış ve iniş bulunmaktadır. Düzenleme yapılmamıştır ve doğal hâliyle mevcuttur. Çıkış ve iniş yaklaşık 1 saat 15 dakika sürebilir. 360° manzarası oldukça güzeldir. Gelincik Dağı, Sinek Çayı ve Seyhan Çayı görülebilir. Düzenleme yapılması hâlinde doğa gezisi ve kültür turları misafirlerinin ilgisini çekecektir. Etrafındaki çöplerin temizlenmesi gerekmektedir. Kalenin üzerinde kale duvarı kalıntısı ve delikli kaya mevcuttur. Kalenin üzerindeki doğal taşa oyulmuş merdivenler önemlidir.
Haburman Köprüsü: Yenileme yapılmış tarihi bir köprüdür.
Ulu Cami: Eski bir kiliseden camiye dönüştürülmüştür. Çan kulesi yıkılıp yerine minare yapılmış, tavanı yıkılıp kubbeye çevrilmiştir.
Çermik Çarşı Camii: Bahçesinde üzerinde işleme bulunan bir taş vardır. Restore edilmiş bir camidir ve çarşının tam içindedir.
Saray Hamamı Müzesi: Şu anda müze olarak kullanılmaktadır. Bir etnografya müzesidir. Müzede, fotoğraf sanatçısı Mustafa Karabulut görev yapmaktadır ve bölgenin korunmasına önemli katkılarda bulunmuştur. Gitmeden önce 0535 457 18 83 numarasından aranmalıdır. Bölge tanıtımı hakkında bilgi verebilecektir.
Çermik Medrese Camii: Eski bir medresenin camiye çevrilmiş halidir.
Çermik Hanbaşı Camii: Tadilat nedeniyle ziyarete kapalıdır.
Çermik Melike Belkıs Kaplıcaları: 8 yaşından büyükler için ücretlidir. Giriş ücreti 40 TL’dir. Özel aile kabinleri (1 saat) 160 TL’dir. Kaplıcanın etrafında eşya satan küçük tezgahlar bulunmaktadır. Saat 17:30’da kapanır.
Sinagog: Yıkılma tehlikesi bulunmaktadır ancak bütünlüğü korunmaktadır. Metruk bir hâldedir. Fotoğraf çekmek yasaktır.
Yemek: Tandır oldukça meşhur ve lezzetlidir, Çermik Merkez Lokantası’nda yenilebilir. Pide, kebap ve tencere yemekleri yapılmaktadır.
Bu rotada; Beyler Sarayı, Kale, Gelincik Dağı, Sinek ve Seyhan Çayı, Haburman Köprüsü, Ulu Cami, Çarşı Camii, Hamamı Müzesi, Medrese Camii, Hanbaşı Camii, Melike Belkıs Kaplıcaları, Sinagog gezilebilir.