Everest Dağı ve Nepal’in 8.000 Metre Üzeri Zirveleri: İstatistikler ve Rakamlar

Everest Dağı, dünyanın en yüksek zirvesi olarak macera severlerin ve dağcıların odak noktası olmaya devam ediyor. Nepal’de 6.500 metre üzeri zirvelere yönelik tırmanış istatistikleri, her yıl güncellenerek dağcılık dünyasındaki trendleri ortaya koyuyor. Bu yazıda, Everest tırmanış istatistikleri, zirve sayıları, ölümler, rotalar ve milliyet dağılımları gibi genel bilgileri ele alacağız.

Nepal 8000m zirvelerindeki ticari tırmanışların artması, kalabalıklaşma ve alpin stili ascents’lerin sınırlı kalması gibi eğilimleri inceleyerek, dağcılık meraklıları için kapsamlı bir bakış sunacağız.

Everest Zirve Sayıları ve Genel İstatistikler

Everest Dağı tırmanışları, özellikle güney yüzünden (Nepal tarafı) yoğun ilgi görüyor. 2025 bahar sezonunda güney yüzü için 374 tırmanış izni verilmiş ve 272 yabancı ile 437 Nepalli toplam zirveye ulaşmış. Kuzey yüzü (Tibet tarafı) ise 117 zirve ile 2024’teki 56 zirveyi ikiye katlamış. Toplamda, her iki yüz birleştirildiğinde 820 bireysel zirve ve 852 toplam ascent kaydedilmiş; güney yüzü 787, kuzey yüzü 117 zirve katkısı sağlamış.

Diğer Nepal 8000m zirvelerinde de dikkat çekici rakamlar var:

• Lhotse: 102 zirve (55 Nepalli, 47 yabancı).
• Kangchenjunga: 95 zirve (57 Nepalli personel, 38 yabancı).
• Annapurna: 45 zirve (22 Nepalli personel).
• Makalu: 40 zirve (18 Nepalli, 22 yabancı).
• Dhaulagiri: 14 zirve (%50 Nepalli rehber).

Ayrıca, daha düşük zirvelerde bahar 2025’te Ama Dablam’da 34 zirve kaydedilmiş, ancak sonbahar 2024’te bu sayı 505’e yükselmiş (285 yabancı, 220 rehber/hamal). Alpin stili tırmanışlar sınırlı kalmış; Baruntse (3 zirve), Jugal 5 (1 zirve), Kabru Main (3 zirve) ve Sharphu VI (ilk tırmanış) gibi örnekler öne çıkıyor.

Everest Ölümleri ve Risk Faktörleri

Dağcılıkta risk her zaman var, ancak son yıllarda ölüm oranlarında dalgalanmalar gözlemleniyor. Everest güney yüzünde 2024’te 8 ölüm, 2025’te 5 ölüm yaşanmış. Kuzey yüzünde ise 2024 ve 2025’te sıfır ölüm kaydedilmiş, bu da 2024’teki 56 zirveye rağmen dikkat çekici.

Diğer zirvelerdeki kayıplar:

• Annapurna: 2 Şerpa ölümü.
• Kangchenjunga: 1 Fransız kadın.
• Lhotse: 1 Hintli ve 1 Romen.
• Makalu: 1 ABD vatandaşı.

Bu istatistikler, ticari tırmanışların artmasıyla birlikte güvenlik önlemlerinin önemini vurguluyor. Nepal 8000m zirvelerinde oksijen kullanımı ve erkek-kadın oranı gibi faktörler de ölüm risklerini etkiliyor.

Popüler Rotalar ve Tırmanış Trendleri

Everest tırmanışlarında güney yüzü normal rota (Khumbu Buzulu ve Hillary Step üzerinden) tercih ediliyor. Kuzey yüzü ise North Col ve Kuzeydoğu Sırtı ile biliniyor. Bahar sezonu ticari ekipler için ideal, ancak kalabalıklaşma sorunu yaşanıyor. Sonbahar (Ekim-Kasım) ise yeni rotalar ve ilk tırmanışlar için daha uygun; daha stabil hava, kalın kar örtüsü ve azalan yarıklar avantaj sağlıyor.

Alpin stili ekipler baharda Baruntse, Jugal 5, Kabru Main ve Sharphu VI gibi zirvelere odaklanmış. Jet akımı 8.500 metre civarında etkili olurken, sonbahar genç ve deneyimli dağcılar için yeni fırsatlar sunuyor.

Milliyet Dağılımları ve Katılımcı Profili

Everest güney yüzünde Çin vatandaşları dikkat çekici; 68 izinle 51 zirve, Hindistan ve ABD’den sonra üçüncü sırada. Kuzey yüzünde 28 Çinli zirve yapmış. Genel olarak Nepal 8000m zirvelerinde yabancı ve yerel oran yaklaşık %50-50; örneğin Annapurna’da 22 Nepalli 45 zirvenin yarısını oluşturuyor.

Nepalli personel Everest’te yabancı sayısını geçmiş; 2024’te 491 Nepalli zirve, 2025 güney yüzünde 437. Bu, rehberlik ve destek rollerinin artmasını yansıtıyor. Çinli dağcılar Nepal’i tercih ediyor; daha ucuz, daha fazla operatör ve deneyim şartı az.

Rekorlar, İzinler ve Maliyetler

Everest izinleri güney yüzünde 2025’te 371’e düşmüş (2024’te 421). Başarı oranı 2024’te %76 (488 izinden 370 zirve). Kuzey yüzü COVID sonrası yabancılara açılmış ve büyüyor.

Royalty ücretleri 2026’da 11.000 dolardan 15.000 dolara çıkacak, ancak toplam maliyetler yüksek kalıyor. Nepalli personel zirveleri özgeçmiş için kullanıyor, ticari ekipler baharda Lobuche East ve Island Peak gibi rotalarda aklimatizasyon yapıyor.

Sonuç Olarak: Dağcılıkta Değişen Dinamikler

Nepal’in Everest ve diğer yüksek zirveleri, ticari tırmanışların hakimiyeti altında evrilmeye devam ediyor. Zirve sayıları artarken, ölümler ve kalabalıklaşma sorunları gündemde. Alpin stili yaklaşımlar sınırlı kalsa da, sonbahar yeni rotalar için umut vaat ediyor. Bu istatistikler, dağcılık tutkunları için hem ilham kaynağı hem de risk hatırlatıcısı niteliğinde.